Tai được tạo nên từ ba bộ phận khác nhau: tai ngoài, tai giữa và tai trong. Ba bộ phận này hoạt động liên kết với nhau giúp bạn có thể nghe và xử lý âm thanh. Trước tiên, sóng âm thanh sẽ được thu nhận từ tai ngoài (auricle/pinna) xuyên qua ống tai ngoài đến màng nhĩ (tympanic membrane) làm nó rung động. Những rung động này được truyền vào tai trong thông qua những xương con (ossicles) được kết gắn với màng nhĩ ở tai giữa. Tai trong đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải những rung động cơ học này thành lực xung điện, tín hiệu mà có thể được bộ não nhận biết và giải mã. Khi những rung động này được truyền đến ốc tai nhờ sự chuyển động của những xương con trong tai giữa, chất nhầy bên trong ốc tai chuyển động, tạo ra sự chuyển dịch từ sau ra trước của tế bào lông (cơ quan cảm âm) nằm trong ốc tai. Sự chuyển động này tác đông đến tế bào lông và gửi tín hiệu đến thần kinh thính giác trong não. Não chúng ta tiếp nhận những rung động vào trung tâm thính giác và giải mã chúng như một dạng âm thanh.
Việc tiếp nhận liên tục những âm thanh lớn sẽ khiến cấu trúc mỏng manh của tai trong bị tổn thương, dẫn đến giảm thính lực. Những người phải làm việc trong môi trường ồn (như các nhân viên các bar, sàn nhảy, thợ hàn, phi công, tiếp viên hàng không...) có nguy cơ giảm thính lực cao hơn. Việc sử dụng thuốc chứa chất độc tố gây hại đến thần kinh như kháng sinh liều cao và thuốc trị sốt rét có thể tổn thương đến ốc tai. Chính điều này có thể dẫn đến việc giảm thính lực (loại điếc tiếp nhận) ở bất kỳ độ tuổi nào. Các chấn thương nghiêm trọng như: vỡ sọ não (temporal bone), thủng màng nhĩ, chấn thương khí áp (những dạng khác nhau của áp suất) và những chấn thương liên quan đến âm thanh như từ: chiến tranh, pháo hoa, các buổi biễu diễn nhạc rock, tiếng súng, tiếng nổ và sử dụng headphone , tất cả đều có khả năng gây suy giảm thính lực cao. Bên cạnh đó, còn những nguyên nhân gây giảm thính lực tạm thời như sự tích tụ quá nhiều ráy tai trong ống tai, nghẽn vòi hòm nhĩ (Eustachian tube), dị ứng, vật lạ mắc kẹt trong ống tai, bị thương ở đầu và màng nhĩ bị trầy xước hay thủng
